Urbex in Nederland: verlaten gebouwen fotograferen

Urbex fotografie is het fotograferen van verlaten gebouwen. In Nederland hebben we niet veel leegstand, toch zijn er voldoende geheime plekken voor stoere foto’s! In deze blog lees je meer over urbex in Nederland.

Wat is Urbex fotografie?

Urbex fotografie is het fotograferen van verlaten gebouwen of niet openbaar toegankelijke locaties. Het woord ‘urbex’ komt van urban exploring. Oorspronkelijk werd het ontdekken en documenteren van de ‘urban space’ bedoeld urbex fotografie, maar inmiddels valt de hele infrastructuur gemaakt door de mensen onder urbex eploration.

Urbex fotografie heeft iets mysterieus over zich, niet in de laatste plaatst omdat het veelal om het fotograferen van geheime plekken in Nederland en daarbuiten gaat. Wanneer een urbex locatie bij veel mensen bekend is, neemt de kans op diefstal en vandalisme toe. En dat zou zonde zijn!

Het betreden en fotograferen van verlaten gebouwen is de meest voorkomende vorm van urbex fotografie. Dat kunnen oude fabrieksterreinen zijn, maar ook verlaten ziekenhuizen, kastelen, kerken en scholen.

Ik heb een zwak voor verlaten scholen, vooral wanneer de klassen zijn nog (deels) zijn ingericht terwijl de natuur het gebouw overneemt.

Urbex begon als een obscure hobby, inmiddels is het bezoeken van verlaten gebouwen redelijk mainstream geworden. Een industriële setting is een populaire achtergrond voor het fotograferen van personen en auto’s. Er zijn (goede) blogs gewijd een urbex fotografie, sommige urbexers hebben een YouTube-kanaal terwijl er zelfs sites zijn waar je ‘geheime’ locaties kunt kopen.

Urbexing: illegaal in Nederland

Je kunt een boete krijgen wanneer je ongeoorloofd iemands privéterrein betreedt, dat geldt ook voor het bezoeken van verlaten gebouwen. Veel leegstaande kantoorpanden en oude fabrieken in Nederland worden bewaakt (of zijn voorzien van camera’s en/of alarm), waardoor de pakkans in Nederland aanzienlijk groter is dan in omringende landen.

“Take nothing but photos, leave nothing but footprints.” Ruiten inslaan en deuren intrappen is not done in de urbex scene. Het is niet nodig om andermans bezittingen te slopen.

Disclaimer: in deze blog wil ik informeren over Urbex-fotografie en wil ik bijzondere foto’s delen. Ik heb niet de intentie iemand aan te zetten tot illegale activiteiten.

Soms kun je in overleg met de eigenaar van een verlaten gebouw in Nederland foto’s maken. Hieronder zie je een aantal voorbeelden mét adressen van deze urbex locaties.

Verlaten gebouwen in Nederland

Nederland is een klein land met woningnood en dure grond. Nederland kent derhalve weinig vervallen gebouwen, verlaten plekken in Nederland worden in binnen de kortste tijd opgeknapt of gesloopt.

Hieronder vind je een aantal voorbeelden van urbex locaties in Nederland. Een aantal van deze gebouwen staat (nog?) leeg, terwijl andere plekken een nieuwe bestemming hebben gekregen. Omdat je hier toffe niet-allerdaagse foto’s kunt maken vanwege hun industriële look en het rauwe randje, wil ik ze niet onvermeld laten.

Tip: In deze blog vind je een overzicht van verschillende legale urbex locaties in Europa (en een paar buiten Europa).

Urbex in nederland: Radio Kootwijk

Het markante Radio Kootwijk staat in het hart van de Veluwe midden tussen de heidevelden en de zandverstuivingen van het Kootwijkerzand.

De leegte van heide en zand bleken de ideale plek voor de bouw van Radio Kootwijk, het zendstation dat honderd jaar geleden is gebouwd voor radiografisch contact tussen Nederland en het voormalige Nederlands-Indië.

Radio Kootwijk is architectonisch uniek door zijn bijzondere art-decostijl. Tijdens een rondleiding met gids kom je alles te weten over het gebouw, de architectuur, techniek, de boeiende historie en het leven in het dorp Radio Kootwijk.

Boek hier tickets voor Nederlands bekendste urbex site.

Adres: Radioweg 1, 7348 BG Radio Kootwijk

Land van Ooit in Drunen

Het Land van Ooit was een themapark voor kinderen in het Noord-Brabantse Drunen. In 2007 ging het Land van Ooit failliet en moest het park haar deuren sluiten. Tegenwoordig is het verlaten pretpark een fascinerende locaties voor (beginnende) urbex fotografen.

De meeste attracties van het Land van Ooit zijn verdwenen. Wat rest is een roze kasteel en de soldaten van Napoleon die hun hoofden maar net (net niet) boven water kunnen houden. Langzaam neemt de natuur deze verlaten plek over.

Het wandelpark wordt verkocht en mogelijk komen er binnenkort huizen in het voormalige Land van Ooit te staan. Wacht dus niet te lang met je bezoek aan deze urbex locatie in Nederland!

Adres: Kasteellaan 1, 5253 AM Nieuwkuijk

urbex verlaten pretpark

Urbex Nederland: Went-gebouw Utrecht

Alles went, behalve het Went.

Het F.A.F.C. Wentgebouw is lange tijd een begrip geweest onder Utrechtse studenten. Het gebouw van de Universiteit Utrecht is in 1974 speciaal ontworpen voor tandheelkunde. De facade van het gebouw leek op een ponskaart, een kartonnen kaart met gaatjes voor geautomatiseerde informatieverwerking. (Ooit waren er geen computers.) Na bijna 40 jaar is het markante kubusvormige gebouw op duurzame wijze ontmanteld.

Ik behoor tot de duizenden studenten die les hebben gehad in het Went-gebouw. Net voor de sloop mocht ik een kijkje nemen in de oude collegezalen van het verlaten gebouw.

NDSM-werf Amsterdam

Van de jaren twintig tot de jaren tachtig van de vorige eeuw behoorde de NDSM-werf in Amsterdam tot de grootste scheepswerven te wereld. Hier rolden imposante mammoettankers van een reusachtige hellingbaan.

Na het staken van de scheepsbouw in Amsterdam was de NDSM-werf een tijd verlaten. Het uitgestrekte terrein met kraanspoor en immense loodsen heeft zich getransformeerd tot een van de leukste gekleurde straten in Amsterdam. Industrieel erfgoed en nieuwe creatieve bedrijvigheid maken de NDSM-werk een hotspot voor fotografie.

Hier zie je meer foto’s van de NDSM-werf (en van street art museum STRAAT!).

Adres: NDSM-plein, 1033 WB Amsterdam

Verlaten gevangenis Nederland

Gevangenissen gaan met hun tijd mee, zo ook in Nederland. De beruchte koepelgevangenissen van Haarlem, Breda en Arnhem sloten hun deuren.

Verlaten gevangenissen in Nederland vinden na jaren leegstand een nieuwe bestemming. Penitentiaire Inrichting Wolvenplein in Utrecht is een creatief bolwerk, je kunt overnachten een voormalige gevangenis in Alkmaar en de Koepel in Haarlem is verbouwd tot een onderwijsinstelling, bioscoop en woningen.

De koepelgevangenis in Arnhem is in 1883 gebouwd. De oude gevangenis telt honderden cellen om een centrale ruimte, verdeeld over vier etages. Wanneer ik midden onder de koepel sta, zie ik alle cellen. Dé manier om met minder bewaarders meer cellen te bewaken.

De gevangenis sloot in 2013 de deuren. Je kunt een rondleiding boeken voor deze bijzondere site. Leuk detail: deze rondleidingen worden gegeven door een oud-bewaker!

Adres Koepelgevangenis Arnhem: Wilhelminastraat 16, 6812 CW Arnhem

verlaten gevangenis arnhem

Op zoek naar meer spanning? Ga dan op zoek naar verlaten plekken in België.